SUALLAR VƏ CAVABLAR

Sualınızı soruşun
Koronavirus günlərində oruc tutmaqla əlaqədar sual və cavab
Tarixində 16 February 2026 & Saat 21:59

Hörmətlə hüzurunuza ərz olunur ki, Koronavirusun yayılmasını və bəzi məsul həkimlərin -İnsan hər bir neçə dəqiqə fasiləsində müəyyən qədər su içərsə, bu virusa yoluxmaz-dediklərini nəzərə alsaq, mübarək ramazan ayında bu virusa yoluxma davam edərsə, oruc tutmaqla bağlı möminlərin vəzifəsi nədir?

Koronavirus günlərində oruc tutmaqla əlaqədar sual və cavab

Ayətullah Məhəmmədcavad Fazil Lənkərani həzrətlərinə (ömrü uzun olsun)

Salamun aleykum

Hörmətlə hüzurunuza ərz olunur ki, Koronavirusun yayılmasını və bəzi məsul həkimlərin -İnsan hər bir neçə dəqiqə fasiləsində müəyyən qədər su içərsə, bu virusa yoluxmaz-dediklərini nəzərə alsaq, mübarək ramazan ayında bu virusa yoluxma davam edərsə, oruc tutmaqla bağlı möminlərin vəzifəsi nədir?

Bismilləhir-Rahmənir-Rahim

Salamun aleykum

1- Xəstə olan şəxslər və oruc tutduqda xəstəlikləri ağırlaşan, ya müalicə olmaları təxirə düşərsə, onlara oruc tutmaq vacib deyil və gərək oruclarını başqa bir zamanda tutsunlar.

2- Sağlam olan, lakin oruc tutmaları səbəbinə ağlabatan ehtimala əsasən xəstələnəcəkləri gözlənilən şəxslərə oruc tutmaq vacib deyil və oruc tutduqları halda orucun batil olması da nəzərə gəlir. Bəzi hədislərdə deyilir:

"الصَّائِمُ إِذَا خَافَ عَلَى عَيْنَيْهِ مِنَ الرَّمَدِ أَفْطَرَ"

“Oruc tutan şəxs, əgər oruc səbəbinə gözağrısına tutulmaqdan qorxursa, gərək iftar etsin (və oruc tutmasın).”

3- Əgər mütəxəssis həkimlər insanların koronavirusa yoluxmaması üçün hər bir neçə dəqiqə arasında bir dəfə su içmələrini lazım bilsələr, orucun vacib olması onlardan saqitdir və öz etibarını itirir. Ancaq evdə qalacaqları və virusa yoluxmayacaqları hal müstəsnadır; bu halda üzürlü və daha əhəmiyyətli bir işə xatir evdən çıxmaları lazım gəlməzsə, onların evdə qalmaları vacibdir.


Məhəmmədcavad Fazil Lənkərani





1870 Görüş

Koronavirusun “Zühur” əlaməti olması barədə edilən suala Hörmətli alimin cavabı
Tarixində 16 February 2026 & Saat 21:59

Hörmətli Ayətullah Fazil Lənkərani həzrətlərinə (uzun ömür arzulayaraq) salam ərz edirik

İctimai şəbəkələrdə dini və etiqadi məsələlər haqda şayeələrin yayıldığı bir zamanda Cənabınızın “Məhdilik” mövzusunda geniş məlumata malik olduğunuzu nəzərə alaraq, hazırki xəstıəliklə bağlı qarşılaşdığımız məsələlərin “Axiruz-zəman” hadisələri ilə mütabiq olması və bunun “Zühur” əlamətlərindən saya gəlməsi kimi dillərdə gəzən danışıqlar barədə nəzərinizi bilmək istərdik?

Bismilləhir-Rahmənir Rahim


“Zühur” əlamətləri təyin edilmiş məsələlərdən sayılır, odur ki, bu barədə etibarlı mənbələrdə qeyd olunanlarla kifayətlənmək gərəkdir. Dini mənbələrə əsasən bu dövrün hadisələri “Zühur” əlamətləri kimi qeydə alınmamışdır. Ona görə də bu hadisənin o əlamətlərə əlavə edilməsini, elmi əsası olmayan mühakimə nümunəsi, hətta dinin təhrifi kimi adlandırmaq lazımdır. Tarix boyu bəzən daha şiddətli, bəzən bir qədər zəif halda buna oxşar hadisələr, bəlalar və xəstəliklər dəfələrlə baş vermişdir, odur ki, bu xəstəliyi heç də “Zühur” və ya onun yaxın olması əlaməti kimi adlandırmaq düzgün deyil.

Həqiqi “İntizar”ın əsaslı nişanələrindən biri budur ki, dinin təhrif edilməsinin qarşısı alaq, heç bir dəlili olmadan cəmiyyətin və cavanların fikrini həqiqəti olmayan məsələlərə yönəltməyək, hətta təəccüblü və böyük təsirə malik olsa belə, hər bir hadisəni “Zühur” əlamətlərindən saymaq olmaz.


Məhəmmədcavad Fazil Lənkərani

15 fərvərdin 1399-cu şəmsi ili/ 3 aprel 2020-ci miladi ili



1844 Görüş

Qəmə vurmağın şəri hökmü nədir?
Tarixində 16 February 2026 & Saat 21:59

Salamun aleykum
Həzrət imam Huseyn əleyhissəlamın və vəfalı səhabələrinin şəhadəti ilə keçirilən məclislərdə bəzən qəmə vurmaq mərasimləri yayımlanır. Eyni zamanda qəmə vurmaq barədə xalq arasında müxtəlif nəzərlər eşidirik, bilmək istəyərdim qəmə vurmaq İslam dini baxımdan caizdirmi?

Bismilləhir-Rahmənir-Rahim

Salamun aleykum

Cavab: Hazırki zamanda “qəmə vurmaq” düşmənlərin şiələr əleyhinə mənfi təbliğat aparmalarına xidmət etməsini və onların qəmə vurmaqdan sui-istifadəsini nəzərə alaraq, qəmə vurmaq məsələsi əzadarlıq mərasimləri barədə xoşagəlməz fikirlər və yanlış tənqidlərə səbəb olur.
Bu anlaşılmazlıqların qarşısını almaq, imam Huseyn əleyhissəlamın və onun şərəfli silahdaşlarının zalım hakimlərin özbaşınaçılıqlarına son qoyması və İlahi hökmlərin bərpa edilməsinə xidmət edən Kərbəla qiyamının həqiqətini bütün dünyada doğru tanıtdırmaq və insanları Əhli-Beytin (əleyhimussəlam) məktəbinə dəvət etmək məqsədilə, eləcə də bu məktəbin davam etməsini və onun dərslərinin bütün bəşəriyyətə əbədi örnək olmasını istəyən və həzrət imam Huseyn əleyhissəlama əlaqəli və məhəbbəti olan bütün əzizlərin “qəmə vurmaq” və bu kimi əməllərdən çəkinmələri lazımdır.

1622 Görüş

Əsas terminlər: Aşura əzadarlıq qəmə vurmaq
Həzrət imam Huseyn əleyhissəlama eşq bağlamaq
Tarixində 16 February 2026 & Saat 21:59

Salamun aleykum
Qurani-Kərimdə imam Huseyn əleyhissəlama eşq və məhəbbət bağlamağa dəlalət edən bir ayə varmı?

Bismilləhir-Rahmənir-Rahim
Salamun aleykum
Qurani Kerimdə islamdan qabaq olan peyğəmbərlərin həyatına və keçmiş zamanlarda baş vermiş bezi hadisələrə, bəzən də müəyyən insanların başına gəlmiş hadisələrə, xüsusən bir sıra peyğəmbərlərlə bağlı mövzulara və onların möcüzələrinə işarə edilir; əsasən, ümumi şəkildə, bəzən də təfsilatla bəyan edilir. Amma həzrət Muhəmmədin (sallallahu aleyhi və alih) öz dövründəbaş verən hadisələr, əksərən külli və ümumi şəkildə Quran ayələrində qeyd olunur, amma o ayələrin təfsilatı həzrət Peyğəmbərin və Əhli-beyt imamlarının hədislərində bəyan olunmuşdur. Həzrət Peyğəmbərin (s) həyatı sona yetdikdə həzrət imam Həsən və imam Huseyn əleyhiməssəlam 6-7 yaşda olublar və Peyğəmbərimiz (s) həzrət Əli, həzrət Fatimə, həzrət Həsən və həzrət Huseynə (ə) hörmət, məhəbbət və sevgi bəsləməyin vacibliyi və onların  müqəddəs Quranla birgə olmalarını bildirən hədisləri olduqca çoxdur. Bu hədislər yuxarıda qeyd edildiyi kimi bəzi Quran ayələrinin izahında bəyan olunmuşdur. Ümumiyyətlə müqəddəs Quranda həzrət Peyğəmbər və həzrət Əli, Fatimə, Həsən və Huseyn əleyhimussəlam Peyğəmbərin Əhli-beyti (ə) ifadəsi və ibarəsi ilə yad edilir, ona görə imam Əıi, imam Həsən, imam Huseyn və həzrət Fatiməyə aid olan ayələrdən agah olmaq istəyənlər gərək Quranda Əhli-beytə və Peyğəmbərin ən yaxın əqrəbası (əl-qurba) haqda gələn ayələrə müraciət etsinlər. Belə ayələrdən biri Quranın 42-ci (Şura-Məşvərət) surəsində 23-cü ayəni göstərmək olar. قُل لَّا أَسْأَلُکُمْ عَلَیْهِ أَجْرًا إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِی الْقُرْبَی- ayədə gələn bu cümlədə Allah taala əziz Peyğəmbərinə (s) buyurur ki, müsəlmanlara və bütün insanlara de: "Risalətim və peyğəmbərliyim müqabilində sizdən yalnız mənim ən yaxın ailə üzvlərimə (Əhli beytimə) sevgi və məhəbbət etmənizi istəyirəm..." Bu ayənin şərhində gələn hədislərdə açıq-aydın göstərilir ki, məqsəd ilk növbədə qeyd etdiyimiz beş müqəddəs şəxsiyyət və sonra da onlara ən yaxın olanlar nəzərdə tutulmuşdur. Deməli, bu və digər belə ayələrdə həzrət Peyğəmbərə, həzrət Əliyə, həzrət Fatiməyə, həzrət Həsənə və həzrət Huseynə (əleyhimussəlam) eşq və məhəbbət bəsləmək Qurani kərimdə Allah taalanın bütün müsəlmanlara vacib buyurduğu bir əmrdir. Əlbəttə, bu deyilən məna keçmişdə və hazırda bütün müsəlmanlar tərəfindən qəbul edilmiş bir məsələdir, lakin bəziləri bu hökmə əməl etmiş, bəziləri isə nəfslərinə və Şeytana aldanıb ondan boyun qaçırmışlar, necə ki, digər İlahi hökmlərə də, məs.namaz,oruc və s.  bəzən əməl edilmiş, bəzən də onlarla müxalifət olunmuşdur...

1436 Görüş

Rəqs etməyin hökmü nədir?
Tarixində 16 February 2026 & Saat 21:59

Salamun aleykum.
Sual: Rəqs etməyin hökmü nədir? Kişinin kişi və qadın yanında, qadının kişi və qadın yanında oynayıb rəqs etməyi şəriət baxımından necədir? Lütfən cavab verin, təşəkkür edirəm

Bismilləhir-Rahmənir-Rahim

Salamun aleykum
Cavab: 
Rəqs etmək ümumiyyətdə fəsaddır. Kişinin kişi yanında, qadının qadın yanında rəqs etməsi vacib ehtiyata əsasən, haramdır.
Qadının naməhrəm kişilər və kişinin naməhrəm qadınlar yanında rəqs etməsi də həmçinin, haramdır.
Ancaq və ancaq qadının öz ərinin yanında, başqalarının olmadığı və çalğı alətləri olmayan bir halda rəqs etməsi müstəsnadır.




1363 Görüş